dört mevsim yedi iklimdir insan hayatı
“Uzun ömürlü bir ağaca” benziyordu Yılmaz Gruda; çok dallı, sayısız meyveli…
Elleri, kolları ve başı “gökyüzünü imâ” ediyordu. Gövdesi topraktan beslenircesine güçlü; “bilgelik ve daima öğrenmek / öğretmek” isteğiyle sarınıp-sarmalanmış.
“Halkım” diyordu her yazmak eylemine koyulduğunda, sahneye çıktığında, kamera karşısına geçtiğinde. “Halkımdan aldığımı, halkıma misliyle ödemeliyim.” Dil’i sanat, yolu yöntemi yine sanattı. Edebiyat, tiyatro, sinema, hatta reklamcılık… Fakat benim için haza şairdi! “Mezar taşıma şair yazın.” dyecek kadar şiire aşku sevda ile bağlı. Seksen yılı aşkın bir “sanat maraton’u” Yılmaz Gruda’nın hayatı. “Dört mevsim, yedi iklim” içeren.
Çayyolu/ Cüneyne dergisi adına Gruda’yla bir söyleşi yapmak isterken bulmuştum “Mavilerden şairi”. Beni en çok Gruda’nın şairliği ilgilendiriyordu. Yine de on yedi soru sordum şaire; şiirle, romanla, tiyatroyla, sinemayla ilgili. Öyle bir yazdı ki şair, “koskoca kitap” oldu.
Gruda’nın deyişiyle Opus 1: “San’at Üzre Bir Derûn Söyleşi”
“Dört mevsim, yedi iklim” insan hayatına ilişkin “külliyat” olacak kadar tecrübesi ve birikimi vardı Yılmaz Gruda’nın, bunlardan seçerek devşirdiklerini yazdı.
Ve Opus 2: “Hayat’a Dair El-Altı Kitâbı”
“Zaman” diyordu bilge çınar. “Tıpkı, Buz gibi, hızla eriyen, akıp giden Zaman!” Eğer bilinçli kullanırsak bize çöller, denizler, dağlar aşırtacak zaman. İnsan “katman katman bir varlık”, sadece etten kemikten ibaret değil. Kimliksiz, ifadesiz, dümdüz olmak hayatta başımıza gelebilecek “en dehşetli tehlike”. Ve muhteşem bir motto / slogan: “Kitap önünde: insan” Oku, incele, anla, keşfet onu…
“Anadolu ve Doğu bilgeliği”, Batı kaynaklarını da “es geçmemek” üzerine kurulu bir duruşu vardı Yılmaz Gruda’nın. Kıymetli şair/ yazar/ aktör’den “önünde şapka çıkartmamız gereken” bir sanatçı tanımı: “Sanatçı, belli bir dünya görüşü doğrultusunda, toplum’un, yüksek düzeyde bir düşünce’ye erişmesi… giderek, değişmesi, gelişmesi ya da dönüşmesi amacı ile… ülke’nin varolan temel niteliklerini, beklentilerini özümseyerek, … görsel, anlatımsal, müziksel imge’lerle kotarılmış yaratı’larla… alanındaki birikimlere katkıda bulunan ‘çilekeş’lere denir…” Çile “aydınlanma kapısı” her birinde… “Karanlık bilinçlere” inat!
Yolcu “yola revan olur.” Uzun ya da kısa; kolaylıklarla ya da zorluklarla, belki de tehlikelerle dolu olabilir yolu. Hayatlarımız da yol. Gerçi dünya da bir “gölgeliktir” ya! Sonsuzluk denen muamma yolculukta Allah onunla birlikte olsun! Bizleri sanata, edebiyata, şiire yaklaştıran belki de gerçeklerle aramızdaki uzaklık ya da yakınlığı kendi isteğimize göre ayarlama uğraşı /uğraşısıdır. Ve bazen de takıldığımız ayrıntılardır. Şahsım adına söyleyeyim kimi ayrıntılara takılıp en genel olanı göremediğim anlar çok olmuştur. Yılmaz Gruda’nın Sanat Yelpazesi adı altında bir çalışma taslağım için çoğunu internet sahaflarından aldığım onlarca kitabım oldu. Ustanın rahatsızlığının en yoğun olduğu günlerde imzalaması için kendisine gönderdim. İmza için hali yokken eline ulaşmış otuza yakın kitap. Kitapları görünce “Ne yapmış bu kız, nasıl imzalayayım ne yazayım ben şimdi?” diye öfke ile karışık sormuş. Bir yandan da imzalamış. Çoğuna “aynen” yazmış. Artık her “aynen” dediğimde onu anımsıyorum. Hüzün, sevgi ve mahcubiyetle… Ruhu şad, mekanı cennet olsun.
7. sayıdan